| 
TÜPBEBEK UYGULAMASININ AŞAMALARI
İlk görüşme:
Çiftin hangi tedavi yöntemine uygun olduğuna karar vermek amacını taşır. Görüşme sırasında çiftin öyküsü alınır,
önceden yapılmış olan tetkikler değerlendirilir ve kadın ile erkek muayene edilir. Erkeğin değerlendirilmesinin temelini
Semen analizi oluşturur. Kadının jinekolojik
muayene ve ultrason incelemesi yapıldıktan sonra, Smear testi ve çeşitli bakteriyolojik incelemeler için numuneler
alınır. Adetin üçüncü günü yapılan hormon tetkikleri ile, yumurtalıkların ilaçlara nasıl cevap verecekleri önceden
anlaşılmaya çalışılır. Daha önce çekilmemiş ya da çekildiği halde kalitesi yetersiz ise rahim ve tüplerin görüntülenmesi
amacı ile bir rahim-tüp filmi çekilmesi gerekir. Her iki eş için AIDS, sarılık testi; yalnızca kadınlar için kızamıkçık testi
ve kan sayımı istenir.
İkinci görüşme:
Bunun amacı, ilk görüşmede istenen tetkikler değerlendirilerek, bir tedavi planı çizilmesi ve bunun çift ile
tartışılmasıdır.
Tedavi:
Tedavinin birinci aşamasını, çok sayıda yumurta alınması amacıyla yumurtalıkların ilaçlar ile uyarılması oluşturur.
Tedaviye,daha önce kararlaştırılmış olan aya rastlayan
adetin 1. veya 21. gününde başlanır. Eğer ilaçlar daha önceden alınmışsa buzdolabında saklanmalıdır. Son kullanım
tarihi geçmiş olan ilaçların kullanılmamasına dikkat edilmelidir. Tedavinin planlandığı aya rastlayan adet kanamasının
başlangıcı tüp bebek servisi hemşirelerine telefonla bildirilmelidir. Tedaviye başladıktan sonra tüpbebek doktorlarının
öngördüğü günlerde ultrason ve hormon tahlilleri yapılacaktır. Bunun amacı, yumurtalıklardaki yumurta gelişimini
takip etmek ve tedaviyi kadının cevabına göre düzenlemektir. Yumurtalar, belli bir olgunluğa ulaştığı zaman,
hCG(Pregnyl veya Profazi) enjeksiyonu yapılarak toplanmaya hazır hale getirilir. Yumurta toplama işlemi hCG
uygulamasından ortalama 36 saat sonra gerçekleşir. Bu nedenle hCGdozu mutlaka öngörülen saatte yapılmalıdır.
Yumurta toplama işlemi için çiftin belirtilen saatte serviste bulunması gerekmektedir. Yumurta toplama işlemi
ultrasonaltında, lokal anestezi ile yapılır ve 15-30 dakika sürer. İşlemi rahatsız edici bulan adaylara kısa bir genel
anestezi yapılabilir. İşlemi takiben anne adayı yan odada bulunan bir yatağa alınarak, bir süre dinlenmesi sağlanır.
Toplanan yumurtalara,daha önce kararlaştırılan işlemin niteliğine göre, ya Tüpbebek ya da Mikroenjeksiyon
uygulanır. Yumurta toplama gününde erkekten alınacak olan sperm numunesine göre daha önceden kararlaştırılan
dölleme işleminde (tüp bebek ya da mikroenjeksiyon) değişiklik yapılabilir. Yumurtanın sperm tarafından başarılı bir
şekilde döllenip döllenmediği ertesi gün ve döllenmiş yumurtadan embryo gelişip gelişmediği de iki gün sonra yapılan
inceleme ile anlaşılır.
Döllenmenin varlığı, yumurta toplama işleminin ertesi günü üniteye telefon edilerek öğrenilebilir. Tedaviye alınan
olguların yaklaşık %10’unda toplanan yumurtalarda döllenme olmamaktadır. Embryo transferi yumurta toplama
işleminden 2 veya 3 gün sonra yapılır. Çift, servise telefon ederek embryo transferi işlemi için randevu alır. Transfer
işlemi, bu işlem için ayrılmış olan odada yapılr. İşlem tümüyleağrısızdır. Anne adayları birkaç saat serviste
dinlendirildikten sonra eve gönderilir. Transferi izleyen 3 gün ağır işlerden ve yolculuklardan kaçınılması önerilir.
Transferin yapıldığı gün Progesteron tedavisine başlanır (Progesteron amp, 2 amp./gün). Trasferden 12 gün sonra
gebeliğin varlığını saptamak için bir kan testi istenir (beta-HCG). Gebelik testinin pozitif olduğu durumlarda (10
IU/L’nin üstü), 2 gün sonra bir gebelik testi daha istenir. Embryo transferinden yaklaşık 22-24 gün sonra ilk
ultrason, servisimizde yapılır.
SONUÇLAR
Başarı pek çok etkene bağlıdır. Bunların arasında en önemlisi kadının yaşıdır. Kadın yaşının 35’in üstünde olduğu
çiftlerde gebelik oranları düşmektedir. Kadının 40’tan daha yaşlı olması durumunda ise, doğum ile sonuçlanan gebelik
elde edilmesişansı çok düşüktür (% 5’in altında). Tüp bebek gebelerinin yaklaşık %20’si düşükle sonlanmaktadır. Bir
kısmı da dış gebelik olarak oluşmaktadır ( %1-2
).
GEBELİK TAKİPLERİ
Tüpbebek veya Mikroenjeksiyon ile elde edilen gebeliklerde bebek anomalilerinin arttığı bugüne kadar
gösterilememiştir. Ancak, gebe kadınların, olası bir anomaliyi saptamak amacıyla belli dönemlerde ultrasonla
izlenmeleri gerekmektedir. Ayrıca mikroenjeksiyon ile elde edilen gebeliklerde, gebeliğin 4. ayına doğru, bebeğin
içinde bulunduğu sıvıdan bir örnek alınarak (amniosentez), zihinsel (Down sendromu) ya da bedensel herhangi bir
anomalinin olmadığının gösterilmesi önerilir.
Konunun Devamı
|
|
|