ÇOCUKLUK DÖNEMİ
Görme engelli çocuğun gelişimi görme bozukluğunun derecesi nispetinde etkilenir. Olan görme ne derece iyi ise ve çocuk bu görmeyi ne denli iyi kullanıyorsa gelişim o nispette iyi olacaktır. Görme rahatsızlığının başlangıç yaşı, etkeni ve seyri gelişmeyi etkiler. Etkilenen gelişim basamaklarını psikomotor gelişim, kavram gelişimi, duygusal gelişim diye sıralayabiliriz. Görme engeli sonunda içinde bulunduğu fizik ve sosyal çevreden bilgi alamayan, bulunduğu ortamda hareket için motive olmayan, aile ve yakın çevresi ile duygusal iletişime giremeyen çocuk, gören yaşıtlarına göre daha geç yürür, geç konuşur, duygusal yönden apatikdir.
Çocuğu ile göz teması kuramayan anne yılgınlığa uğrar, psikolojik çöküntü yaşar.
Yüksek derecede görme engeli olan ve kör çocuklara erken çocukluk döneminde işitme, koku alma, tat alma ve dokunma duyularını en iyi şekilde getiştirecek programlar uygulanmalıdır. İlave engeli olan özellikle cerebral dysfonksiyonu olan çocukların re/-habilitasyonu salt görme engelli çocuklara göre daha farklıdır.
Muhtelif gelişim basamaklarında görme engelli ve ilave engeli olan çocukları re/-habilite edecek kişilerin aile-göz doktoru-fizyoterapist ve çocuk gelişimcilerin mutlaka teşhisden sonraki bu erken dönemde devreye girmesi ve birbirleri ile sürekli iletişim içinde olmaları şarttır.
GENÇLİK DÖNEMİ
Daha önceden hiçbir bulgu yok iken aniden 10 yaş ve yukarısında görme bozulabilir. Özellikle optik sinir atrofisi, dejeneratif retina hastalıkları bu dönemde sık görülen nedenlerdir. Bunun sonucunda gencin okul yaşamı, meslek seçimi ve psikolojik durumu etkilenir.
Görme engelli gence büyütücü sistemler ve diğer yardımcı yöntemlerle olan görmesini en iyi şekilde kullanması öğretilir.
Psikolog-göz doktoru-aile ile işbirliği yapılarak gencin yeni durumuna adapte olmasına yardımcı olunur.
ERİŞKİN VE YAŞLILIK DÖNEMİ
Erişkinde ani olarak gelen görme engelli olma ailede, mesleki yaşamda ve sosyal çevrede derin izler bırakır. Ailenin, yakın çevrenin, çalışma arkadaşlarının yeni durumu karşılayış şekli az gören erişkinin toplumdan izole olma derecesini ve re/-habilitasyon çalışmalarına katılımını önemli derecede etkiler. Görmenin azalması ile hareket kabiliyeti azalan, özel işleri için başkasına muhtaç olan erişkine psikolojik destek şarttır.
Meslek yaşamında karşılaşılan güçlükler, gelir seviyesini etkilerse tablo daha da vahimleşir. İşyerinin görme engelliye göre ayarlanması ve yardımcı optik sistemlerle birçok vakada kendi mesleğine ve işyerine devam edebilmesi sağlanmalıdır.
İleri derecede az görenler ve körler için yeni meslek eğitimi çalışmaları başlatılmalıdır.
İleri yaşta görme engelli olan yaşlıda sıklıkla işitme kaybı, tremor artrit gibi rahatsızlıklarda görülür. Bu durumlar re/-habilitasyon çalışmalarını zorlaştırır. Bu gibi durumlarda mutlaka ilgili branşlarla birlikte çalışarak az görenin toplumdan izole olması engellenmelidir.
Az görenler ile ilgili sayfalar AYAN AZ GÖRENLER MERKEZİ Yöneticisi Doç. Dr. Nazan Baykan tarafından hazırlanmıştır.
İrtibat Adresi :
Doç. Dr. Nazan Baykan
Yoğurtçu Park Caddesi 16/1 Kadıköy/ İstanbul
GSM : 0532 286 69 11
nazanbaykan@hotmail.com
Az Görenlerde Okul Öncesi, Okul ve Mesleki Eğitim 