TESTOSTERON VE BAĞLAMA PROTEİNLERİ:
Testosteron bir kez salgılanınca hemen hemen tümü taşıyıcı proteinlere
bağlanır. Dolayısıyla periferal kanda testosteron üç formda bulunur:
- Serbest ( bağlı olmayan ).
- Albumin veya kortizol bağlayıcı globuline zayıfça bağlı
olanlar.
- Seks hormon bağlayıcı globuline ( SHBG )'e sıkıca bağlı
olanlar.
Serbest testosteron biyolojik olarak aktif olan formdur. Albumine bağlı olan kısım da kolayca serbestleşebilir. Bu nedenle serbest
ve zayıf bağlı olan testosterona "bioavailable" ya da "SHBG"'e bağlı
olmayan testosteron ( NSBT ) olarak adlandırılır.
|
ANDROJEN
|
TAŞIYICI
PROTEİN
|
TOTAL' İN
%
|
|
Serbest testosteron
|
Yok
|
%0.01-3.0(kadınlarda)
%0.16-0.68(erkeklerde)
|
|
Zayıf bağlı testosteron
|
Albumin
|
%25-65(kadınlarda)
%45-85(erkeklerde)
|
|
Kuvvetli bağlı testo.
|
SHBG
|
%35-75(kadınlarda)
%14-50(erkeklerde)
|
Serbest testosteron konsantrasyonunu sabit bir düzeyde korumak için total testosteron düzeyleri SHBG seviyeleri ile birlikte değişir.
SHBG düzeyleri azaldığında, Total testosteron aynı düzeyde veya
hafifçe yükseldiğinde, serbest testosteron fraksiyonu ( aktif olan
fraksiyon ) yükselir.
SERBEST ANDROJEN İNDEKSİ:
( Free Androgen İndex ) Serbest androjen indeksi serbest testosteronun doğrudan ölçümüyle veya total testosteronun SHBG'e olan oranının hesabıyla tespit edilir. Bu indeks molar / molar esasına dayanarak
hesaplanır ve faktör" 10, 100, 1000" ile çarpılır:
SAİ
veya FAI = (total test nmol / L / SHBG nmol
/ L )x10 veya x100 veya x1000
SAİ çoğunlukla, ciddi aknelerde, androjenik saç dökülmesinde, aşırı kıllanmada vs... yüksek bulunabilir.
Şişman ve hirşutizmi olmayan kadınlarda, folliküler fazın erken
dönemlerinde ölçülen yüksek SAİ oranı polikistik over sendromu tanısı
için değerli bir belirteç olduğu rapor edilmiştir.
|
