|
Karaciğer Transplantasyonunun Endikasyonları
Karaciğer transplantasyonu başlıca iki endikasyonla, hayat kalitesini
artırmak veya ileri hastalık durumunda ortaya çıkan ölüm tehlikesini
azaltmak amacıyla uygulanabilir. Hayat kalitesi endikasyonlarında
hastanın yaşamı çok yakın bir zaman için tehlikede değildir ancak
hayat kalitesinin düzelmesi uğruna karaciğer transplantasyonunun
risklerini kabul edecek kadar rahatsızlık duymaktadır.
İleri hastalık endikasyonlarında ise hasta 1 yılda % 50 den az yaşam
şansına sahiptir ve transplantasyonla varılmak istenilen sonuç bu
şansı arttırmaktır. Karaciğer transplantasyonuna giderek daha erken
evrede ve öncelikle hayat kalitesi endikasyonlarıyla başvurulmasıyla
ameliyat sonrası erken ve geç dönemde mortalite ve morbidite oranları
azalmaktadır.
Karaciğer Transplantasyonunun Zamanlaması
Ameliyat sonrası yaşam süresinin uzaması karaciğer transplantasyonunun
zamanlamasında değişikliklere yol açmıştır. Transplantasyon zamanına
karar verilmesi çeşitli etkenlere bağlıdır.
Birinci etkan, hastalığın doğal seyri konusundaki bilgilerin yeterli
olup olmamasıdır. Doğal seyir en doğru olarak akut karaciğer yetmezliği
ve kolestatik karaciğer hastalığında bilinmektedir; bu durumlarda
ölüm transplantasyon olasılığı dışında kaçınılmaz kabul edildiğinden
transplantasyon kararı daha kolay alınabilmekte ve daha az tartışmaya
yol açmaktadır.
İkinci etken, hastanın izleminin transplantasyon kararı alacak merkezin
denetiminde olup olmamasıdır. Transplantasyon merkezi kendi bölgesindeki
akut ve kronik karaciğer hastalığı olgularının tümünün izlemini
denetlemeli ve transplantasyon kararının en uygun evrede alınmasını
sağlamalıdır; bunun dışındaki durumlarda hastaların çok geç refere
edilebildiği ve sonuçta ya transplantasyon sonrası sorunların arttığı
ya da gerçekleştirilmesini engelleyen diğer bozuklukların ortaya
çıktığı görülmektedir.
Üçüncü etken, uygun organın bulunup bulunmamasıdır.
Hastalara ne kadar kötü durumda transplantasyon yapılırsa yaşam
sürelerinin o kadar kısaldığı ve maliyetlerin o kadar arttığı gösterilmiştir.
Bu nedenle uygun zamanlama ve uygun hasta seçimi daha fazla önem
kazanmaktadır.
|