
| 
| |
|
|
Fibromiyalji
Fibromiyalji yaygın
ağrıya neden olan ve çok sık görülen bir romatizmadır. Esas olarak
kasları ve kasların kemiğe yapıştığı bölgeleri etkilemektedir. Bir
eklem hastalığı değildir, eklemi tutmaz ve şekil bozukluğu
yapmaz. Bir çeşit iltihaplı olmayan yumuşak doku romatizmasıdır.
Kadınlarda erkeklere göre 7 kat daha fazla görülür.
Daha çok erişkinlerin (35-60 yaş) hastağıdır.
Ağrı fibromiyaljinin en önemli
belirtisidir. Omuz, boyun gibi tek bir bölgede olabildiği
gibi yaygın olarak da hissedilebilir. Fibromiyalji ağrısı
hastalar tarafından yanma, acıma, hassasiyet, karıncalanma, üşüme ya
da kemirici ağrı gibi değişik şekillerde tarif edilebilir. Ağrıya el
ve ayaklarda şişlik hissi eşlik edebilir. Ağrı gün içinde, hava
şartlarına, uyku bozuklukları ve strese bağlı olarak değişiklik
gösterebilir. Ağrı, bazen vücudun bir yarısında daha yoğun
hissedilebilir.
Çoğunlukla genel fizik muayene normal ve
hastalar sağlıklı görünümde olsa da kasların ayrıntılı muayenesi ile
belli noktalarda bu hastalık için tipik hassas noktalar
bulunur.
Yorgunluk hissi, fibromiyaljinin diğer önemli bir
belirtisidir ve hastaların yaklaşık %90'nında gözlenir.
Hastaların bir kısmı da genel dayanıklılıkta azalma ve çabuk
yorulmadan yakınırlar. Hastaların çoğunda uyku bozuklukları
ve sabahları yorgun kalkma görülebilir. Uykuya dalmada güçlük
olmasa da derin uyku kısmı bozulmuştur ve gece sık sık uyanma
olabilir.
Hastaların yaklaşık dörtte birinde
depresyon bulunabilir. Kendini kötü hissetme gibi duygudurum
bozukluğu ise çok daha sık görülebilir. Bazı hastalarda da
konsantrasyon güçlüğü, basit zihinsel işlevlerde yavaşlama
gözlenebilir.
Başağrısı ve migrenin
fibromiyaljili hastalarda sık görüldüğü bilinmektedir. Ayrıca karın
ağrısı, kabızlık - ishal atakları, idrar yakınmaları, ciltte ısıya
karşı hassasiyet ve renk değişiklikleri de görülebilir.
Fibromiyalji
tanısı nasıl konur? Fibromiyalji
tanısı hastada yaygın ağrı ve belirli hassas noktaların varlığı ile
klinik olarak konur. Bu hastalığa özel laboratuvar testi ya
da röntgen bulgusu yoktur. Testler ancak fibromiyaljiye benzer
bulgular yapabilen diğer hastalıkların (tiroid bozuklukları,
romatoid artrit, lupus, enfeksiyon gibi) ayırt edilmesinde
yardımcıdır. Detaylı hastalık öyküsü alınması ve fizik muayene
yapılması ile kronik ağrı ve yorgunluk yapan diğer hastalıklardan
ayrılmalıdır.
Fibromiyaljinin
nedeni nedir?
Nedeni kesin olarak bilinmemektedir.
Fibromiyalji ile uyku bozuklukları arasında bir ilişki olabileceği
düşünülmektedir.
Bir çok faktör, ayrı ayrı ya da bir arada
fibromiyaljiyi başlatabilir. Örneğin hastalıklar (grip gibi
enfeksiyonlar başta olmak üzere), ruhsal travmalar, fiziksel
travmalar, beyinde biyokimyasal değişiklikler (serotonin
düzeylerinde bozukluk gibi) ve hormonal bozukluklar, yaygın ağrı,
yorgunluk ve uyku bozukluğu yaparak fibromiyaljiyi tetikleyebilir.
Son zamanlarda fibromiyaljili hastalarda kaslarda basit incinmelere
karşı hassasiyet olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle, uygun olmayan
egzersizler ya da kötü duruş pozisyonunun bu hastalığı
artırabileceği unutulmamalıdır.

Fibromiyalji
nasıl tedavi edilir? Fibromiyaljili
hastalarda; 1. Ağrıyı azaltmak ve uykuyu düzenlemek için ilaç
tedavisi 2. Kas germe ve kardiovasküler uyumu artırma
egzersizleri 3. Kas spazmını azaltmaya yönelik gevşeme
egzersizleri 4. Hastalığı anlamaya ve başetmeye yardımcı eğitim
programları yararlı olmaktadır.
Bazı hastalarda fibromiyalji çok hafif seyreder ve tedavide sadece
hastalığın anlatılması ve endişelerin giderilmesi bile yardımcı
olabilir. Ancak çoğu hastada detaylı bir tedavi programı planlamak
gerekecektir.
ilaç tedavisi: Romatizmal hastalıklarda
ağrı tedavisinde sıklıkla steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçların
fibromiyaljide pek yeri yoktur. Bunun yerine, derin uykuyu
sağlamaya ve kasları gevşetmeye yönelik ilaç tedavisi
daha yararlıdır. Bu ilaçların çoğu depresyon tedavisinde
kullanılmaktadır. Ancak, fibromiyalji tedavisinde kullanılan dozlar
depresyonda gerekenden çok daha düşüktür. Gün içinde devam eden uyku
hali, kabızlık, ağız kuruluğu gibi yan etkileri olabilen bu
ilaçların mutlaka hekim kontrolünde kullanılması gerekmektedir.
Fizik tedavi ve egzersiz tedavisi:
Fibromiyaljide tedavinin 2 esas amacı gergin ve ağrılı kasları
gevşetmek ve kalp damar uyumunu artırmaktır. Sıcak
uygulamalardan hemen hemen tüm hastalar yararlanmaktadır. Çoğu
hasta dayanıklılığı artırmaya, ağrıyı azaltmaya yönelik egzersiz
programından ve yüzme-yürüme-bisiklet gibi aerobik egzersizlerden
büyük fayda görmektedir. Ancak fizik tedavi ve
egzersiz tedavisinin çeşidi, süresi, dozu, hastadan hastaya
değişebildiği için mutlaka hekim kontrolünde yapılması tavsiye
edilir.
Tanı konduğunda hastanın ve yakınlarının bilmesi
gereken, her ne kadar fibromiyalji sendromu diğer iltihaplı eklem
romatizmaları gibi hayatı tehdit eden, sakatlık yapan bir hastalık
olmasa da, ağrı ve yorgunluk nedeniyle yaşam kalitesini
bozabilen, iş gücünü azaltabilen gerçek bir hastalık
olduğudur.
|
|
|